Waarom slaap je als moeder soms zo onrustig?

Je ligt eindelijk in bed. De kinderen slapen, de vaat staat in de vaatwasser en je bent moe genoeg om in theorie meteen weg te zakken. Maar in plaats daarvan lig je te draaien. Je lijf is klaar om te slapen, maar je hoofd is nog op volle toeren. Je dommelt in, wordt wakker, woelt verder. Herkenbaar? Voor veel moeders is dit geen uitzondering, maar eerder de standaard.

Wat veroorzaakt onrustig slapen?

Slecht slapen komt in allerlei vormen. Soms lukt inslapen niet, soms word je ’s nachts vaak wakker. En dan zijn er de nachten waarop je wel slaapt, maar het gevoel hebt dat je toch niet hebt uitgerust. Dat laatste wijst vaak op onrustig slapen. En dat kan meerdere oorzaken hebben.

Fysieke onrust (bijvoorbeeld door een slechte houding of een matras dat niet bij je past) speelt soms mee. Maar veel vaker zit het ‘m in je hoofd. Als je hoofd nog vol zit met prikkels van de dag, spanning of zorgen, gaat je brein niet ‘uit’ als je in bed ligt. En dan kun je technisch gezien wel slapen, maar voelt het meer alsof je ligt te waken.

Ook hormonen kunnen bijdragen aan een onrustige nachtrust. Zeker in drukke fases zoals na een bevalling of tijdens een stressvolle periode, raakt je hele ritme sneller verstoord. En juist dan heb je die slaap zo hard nodig.

Wat doet stress met je nachtrust?

Eén van de meest voorkomende oorzaken van slaapproblemen bij moeders is stress. En dat hoeft niet altijd heftige stress te zijn. Ook ‘gewoon’ veel aan je hoofd hebben, continu schakelen tussen werk en gezin of weinig tijd voor jezelf kan zorgen dat je systeem in een soort permanente paraatheid blijft hangen.

Het gevolg? Je komt minder goed in diepe slaap. Je wordt ’s nachts vaker wakker of bent gevoeliger voor geluid. En dat zorgt er weer voor dat je overdag sneller overprikkeld raakt. Zo beland je makkelijk in een vicieuze cirkel van vermoeidheid en spanning.

Als je merkt dat je niet kunt slapen door stress, is het goed om dat serieus te nemen. Niet door nog harder je best te doen om te ontspannen (dat werkt vaak averechts), maar juist door rustmomenten overdag op te zoeken. Even een wandeling, vijf minuten ademhalen of simpelweg een paar keer per dag iets doen wat níét ‘moet’.

Wat kun je zelf doen?

Je hoeft je slaap niet volledig over te leveren aan toeval. Er zijn dingen die je zelf kunt proberen om je nachtrust te verbeteren. Denk aan een vaste avondroutine. Niet per se een ritueel, maar wel een patroon waardoor je lichaam leert: het is bijna tijd om te slapen. Schermen uit, lichten dimmen, iets rustigs lezen of luisteren.

Ook kan het helpen om je hoofd letterlijk leeg te maken voor het slapengaan. Een notitieboekje naast je bed waarin je snel je gedachten kwijt kunt, of een kort reflectiemoment waarin je drie dingen opschrijft die goed gingen die dag.